vlieg overpeinzingOVERPEINZING

Wat moeten we toch met onze sterfelijkheid?

In zijn schitterende Het boek van de schoonheid en de troost heeft de journalist Wim Kayzer een hele reeks wetenschappers, filosofen en kunstenaars over het thema sterfelijkheid geïnterviewd.
De bekende biologe en chimpansee-specialiste Jane Goodall is heel helder in haar visie:

 “Talloze mensen zijn er zeker van dat er geen bedoeling schuilgaat achter het ontstaan van onze soort ( en van alle andere) op deze aarde. Zij geloven dat alle wonderen van de wereld der natuur, de oneindigheid van het heelal en de geboorte van al die ongelooflijke menselijke geesten die zoveel geleerd hebben en zoveel schitterende dingen tot stand hebben gebracht, zijn voortgekomen uit toevallige combinaties van chemische stoffen, uit blinde biologische krachten. Ik kan dat niet geloven”.

Jane Goodall zoekt het, in tegenstelling tot de mensen van de wetenschappen, de cultuur en de letteren, in de meest ongerepte natuur die voor de mens denkbaar is: de natuur zonder die mens. Zij aarzelt niet het te hebben over een spirituele Kracht die alles doordringt en die haar fundamenteel op gelijke voet plaatst met de bomen, de chimpansees, het water en de sterren. “We zijn niet in staat om de eeuwigheid of het oneindige te doorgronden – volgens mij kunnen we dat met onze beperkte geest niet. Maar we kunnen wel zoeken naar betekenis, we kunnen vragen stellen over onze levensreis hier op aarde. De sterren vervullen me altijd met een gevoel van eerbied en ontzag. De momenten op de Bergtop waren van een intense schoonheid; mystiek en magisch. Dan besefte ik plotseling: “Ik, Jane, ben hier echt. Hoe kan ik zoveel geluk hebben gehad dat ik hier ben op deze top, alleen in deze fantastische wereld?”

Wanneer haar man Derek sterft is ze natuurlijk, zoals ieder mens ( en volgens haar ook sommige chimpansees) diepbedroefd – maar toch ziet ze de dood in een ander daglicht dan dat van het definitieve einde van het leven: “Ik keek naar een omgevallen boom. Hij was dood, maar hij gaf leven aan een massa planten. Insecten en andere wezens deden zich te goed aan zijn overvloed. Het bos is een constante cyclus van leven en dood. Het leven ontspringt aan de dood – ik bezag de dood in een nieuw licht, als een deel van het leven.”

Buitengewoon mooi is haar beschrijving van de vlieg die op haar arm landt en waarvan de verbluffende schoonheid haar in een quasi mystiek moment overvalt. “Het was een schitterend mooi insect, glanzend groen en goud en rood, met gouden haren op zijn onderlijf en gloeiend rode ogen. Het is nog nooit beschreven. Dat wist ik zo goed als zeker. Toen ik ernaar keek, dacht ik: Als chimpansees naar zo’n vlieg kijken, hebben ze er geen woord voor, ze gebruiken niet het woord ‘vlieg’. Ze kennen wel de idee ‘vlieg’, maar ze kijken naar dit wezen zonder zich af te vragen wát het is. Ik stelde me voor hoe dat zou zijn. En toen ik het woord ‘vlieg’ losmaakte van het insect, besefte ik  dat de daad van het categoriseren – dit is een vlieg – iets aan de schoonheid afdeed. Ik keek naar het kleine wezen dat mijn moment in tijd en ruimte deelde. En het gevoel was heel anders toen het woord weg was: ik had een gevoel van ontzag en verwondering voor het mysterie van de schepping”.

           

Het blijft mogelijk, zo peinst de Belgische filosofe Patricia de Martelaere in haar essay Wat Bijft dat Jane Goodall met haar chimpansees en haar bomen, haar waterval en de vlieg op haar arm, meer van de ware aard van de werkelijkheid zou hebben begrepen dan de puur materialistisch ingestelde wetenschappers met hun oerknal en hun nobelprijzen.

Een naïeve gedachte wellicht, maar zolang wij niet bereid zijn een intellectuele waarde of een elementaire juistheid toe te kennen aan het naïeve standpunt zal iedere troost alleen maar de vorm van bedrog aannemen en onze behoefte daaraan een blaam zijn op onze veronderstelde volwassenheid.

Hans Pijnaker

Terug naar boven.

logo60erBREUKpoppetje

Daar lig je dan in de berm, net aangereden door een van de vele wielrenners op het fietspad.

Wachten op de ambulance, terwijl omstanders goedbedoelde adviezen geven. Uiteindelijk word ik vervoerd naar het ziekenhuis, waar op de spoedeisende hulp hard wordt gewerkt. Conclusie: bot van linker bovenarm is geheel afgebroken net onder de schouderkom. Ik krijg een draagband om, waarin de arm stil moet blijven hangen. Absoluut niet bewegen, is het advies. De komende periode is het voor mij verboden om auto te rijden of te fietsen.

We gaan met de taxi terug naar ons logeeradres.

Daar begint het al: de stoel van de taxi staat te laag. Ik zou twee handen nodig hebben om me te ondersteunen bij het instappen. Na mijn vraag zet de chauffeur de stoel omhoog. Zeer oncharmant, achterwerk naar achter, plof ik in de stoel. Op mijn verzoek is de chauffeur heel voorzichtig bij de drempels in de straten. Immers, iedere hobbel doet pijn.

Het ‘moeten vragen’ is begonnen. Dit gaat de komende dagen zo door. Voor iedere kleinigheid. Probeer maar eens om je bed op te maken met één hand. Of tandpasta op je tandenborstel te doen, of je spijkerbroek op te hijsen, of veters van je schoenen te strikken. Er zijn talloze dingen die je ineens niet meer zelf kunt doen.

Ik ben afhankelijk!!  En dat terwijl ik mijn hele leven al de instelling heb om dingen ‘even snel’ zelf te regelen. Dat vraagt omschakelen. Er moet een schakeltje in mijn hoofd omgezet worden.

Nu is dit alles natuurlijk peanuts in vergelijking met mensen die langdurig, misschien wel hun hele leven, afhankelijk moeten zijn. Of mensen die na een actief leven terecht komen in een verzorgingshuis. Ineens ben je dan niet meer de grote baas van een bedrijf of afdeling, of de zelfstandige vrouw die een gezin en huishouding regelde.

Ook binnen een relatie is het een grote omslag. De verhouding wordt tijdelijk omgegooid. We hadden ieder onze taken in het huishouden. Plotseling moet hij een groot deel van mijn werk overnemen, weliswaar met mijn aanwijzingen. En daar ligt een valkuil. Hoeveel zie je door de vingers als het niet gaat zoals je zelf altijd deed. Als hij taken laat liggen die jezelf als vanzelfsprekend altijd doet (bijv. het hele aanrecht schoonmaken na de afwas), zeg je daar wat van of doe je het stilletjes toch maar zelf? Tot nu toe kies ik voor het laatste. Maar ja, hoe wring je een aanrechtdoekje uit met één hand? Kunst- en vliegwerk komt eraan te pas.

Kortom: afhankelijk zijn is een kunst, zeker voor iedereen die is gewend aan een onafhankelijk leven, binnen en naast de relatie.

Vincent Bijlo, geciteerd door Ad Pijnenburg in de Uitstraling, zegt daarover: “Je bent pas echt onafhankelijk als je afhankelijk kunt zijn.”

Een denkertje.

Ankie Wessels Beljaars

Wilt u ook geïnterviewd worden over uw leven vroeger en nu? Of wilt u over een ervaring vertellen? Laat dit dan weten aan de redactie. Adres en telefoonnummer vindt u op deze pagina.

Terug naar boven.

Logo VHVOVHVO: belangrijk voor vrijwilligers

De VHVO is een vereniging van organisaties die werken met vrijwilligers in zorg en welzijn in de gemeente Oisterwijk. De 23 organisaties die lid zijn, wisselen kennis en ervaring uit tijdens de bijeenkomsten die de VHVO organiseert. Zij hebben als doel elkaar beter te leren kennen, om zo de samenwerking tussen de leden te bevorderen.

Enkele leden van de VHVO zijn het Alzheimercafé, ContourDeTwern, het Gerard Horvershuis, Stanislaus, de Zonnebloem, EHBO, Metgezel in Zingeving, het Rode Kruis en Heartsafe.

De VHVO is er voor alle leeftijdsgroepen. Veel leden, zoals bijvoorbeeld de KBO en SVM, zijn actief voor senioren in onze Gemeente. Ook wordt veel vrijwilligerswerk in zorg en welzijn gedaan door senioren. Vitale Senioren zijn daarbij van groot belang om deze steun aan medeburgers te geven. De VHVO is daarom ook vertegenwoordigd in het Seniorenplatform.

Actuele onderwerpen

Vier keer per jaar organiseert de VHVO, die sinds 2001 bestaat, een ledenbijeenkomst waarbij actuele onderwerpen op het gebied van zorg en welzijn aan de orde komen. Regelmatig geeft één van de leden of een speciale gast een toelichting op hun activiteiten, soms met een rondleiding op hun locatie, zoals onlangs bij De Vloet en bij Catharinenberg.

Welkom bij de thema bijeenkomsten

Twee keer per jaar organiseert de VHVO een thema-avond of studiebijeenkomst. Deskundige geven dan een presentatie over een onderwerp dat te maken heeft met zorg en welzijn. Ook is er volop gelegenheid voor discussie en gedachtewisseling over het onderwerp. Deze bijeenkomsten zijn niet alleen voor VHVO-leden: ook andere geïnteresseerden zijn van harte welkom.

Thema`s die onlangs aan de orde zijn geweest zijn, Dementie, Een waardig levenseinde, Armoede, Jeugdzorg anno 2015 en Ouderenmishandeling. Bijeenkomsten die specifiek gericht waren op onderwerpen in de Gemeente Oisterwijk waren Nieuwe WMO-verhoudingen onder nieuwe omstandigheden, Vinden en binden van Vrijwilligers en Netwerk Zorg en Welzijn.
Op 7 mei jongstleden was het thema Samenwerken in de basisstructuur.

Logo VrijwilligersAcademieVrijwilligersAcademie Oisterwijk

Tijdens een conferentie van de VHVO over het ‘Vinden en binden van vrijwilligers’ ontstond het idee om De VrijwilligersAcademie Oisterwijk op te richten. Sinds begin van dit jaar is deze academie actief mede door steun van MIGO, de RABObank en de gemeente Oisterwijk. De VrijwilligersAcademie Oisterwijk wil een bijdrage leveren aan een gevarieerd en goed scholingsaanbod voor meer dan 1.000 vrijwilligers in zorg en welzijn in de gemeente Oisterwijk en op termijn ook voor vrijwilligers in andere sectoren.

De VrijwilligersAcademie is opgestart door een werkgroep bestaande uit leden van de VHVO, het Senioren Kennis Netwerk en ContourDeTwern. De cursussen worden zo veel mogelijk gegeven door VHVO-leden en zijn te bezoeken door alle inwoners van de Gemeente Oisterwijk die vrijwilligerswerk uitvoeren of willen gaan uitvoeren.


Op de website www.vrijwilligersacademieoisterwijk.nl is een steeds breder aanbod van trainingen te vinden. Het doel is het totale aanbod van cursussen beter vindbaar te maken en daardoor de deelname te bevorderen. Dat zal uiteindelijk de kwaliteit van het vrijwilligerswerk vergroten en de vrijwilligers de erkenning geven die zij verdienen.

Op 2 juni is bijvoorbeeld de cursus basiskennis en -vaardigheden voor vrijwilligers in de zorg gegeven. Meer informatie vindt u op www.vrijwilligersacademieoisterwijk.nl .

Gemeente Oisterwijk

De Gemeente Oisterwijk ondersteunt de VHVO met subsidie. Er is regelmatig overleg met de Gemeente over de activiteiten en het programma van de VHVO.

Meer informatie over de activiteiten en de leden van de VHVO vindt u op www.vhvo.nl.

Harry van Beek, Voorzitter VHVO

Terug naar boven.