OVERPEINZING Geboortedag van Fjodor Dostojewski,
Eén tegen eenzaamheid
Alzheimer Café  dinsdag 20 november 2018

Wilt u reageren op de inhoud.  (Colofon)   
         

overpeinzing Overpeinzing                                                         
                                                11 november 1821
Geboortedag van Fjodor Dostojewski, de tragische christelijke humanist
                                                              
In tegenstelling tot andere figuren van betekenis in de literatuur heeft de wereldvermaarde Russische schrijver Fjodor Dostojewski het de mensen niet gemakkelijk gemaakt om hem te leren kennen. Dostojewski is eigenlijk altijd een gesloten figuur gebleven, die nooit over zichzelf sprak. Wat er in hem omging kun je alleen afleiden uit zijn romans. In zijn brieven klaagt hij wel over zijn lijden, maar over zijn innerlijke roerselen spreekt hij geen woord. Zijn leven is niet gemakkelijk geweest. Hij werd geboren in een Ziekenhuis voor de Armen in Moskou, waar zijn vader als arts werkzaam was. Hiermee kreeg hij meteen zijn plaats in het leven, ergens in een hoekje tussen de misdeelden, in de lagere regionen van het leven. En nooit is hij aan deze regionen ontkomen. Al de 56 moeilijk jaren van zijn leven bracht hij in ellende en armoe in het Armenhuis van het Leven door tot hij op de 4e verdieping van een piepklein woninkje in een arbeiderswijk tenslotte voorgoed de ogen sloot.

DostojevskiAls zoon van een militair arts, van adellijke afkomst, werd hij zeer  tegen zijn zin door zijn autoritaire vader naar de militaire academie van de genietroepen in Moskou gestuurd.  Hij voerde daar niet veel uit en deed later ook niets met zijn officiersdiploma, want hij wilde altijd al schrijver worden. Met zijn eerste roman ‘Arme Mensen’ brak hij al meteen door en was hij in één slag beroemd. Maar dan wordt hij onverwacht plots door de politie gearresteerd op verdenking van een samenzwering tegen de Russische Tsaar, omdat hij een politieke avond van de oppositie had bijgewoond. Gevangen gezet werd hij ter dood veroordeeld en met enkele medestudenten voor een vuurpeloton geplaatst om te worden geëxecuteerd. Op de executieplaats zelf werden zij plots gegratieerd, maar wel voor 4 jaar verbannen naar een straf- en werkkamp ver weg in Siberië. Daar schreef hij in de avonden en ook af en toe in het kampziekenhuisje onder de bescherming van de inmiddels bevriend geraakte zaalarts zijn dagboek over zijn verblijf in dit kamp: ‘Herinneringen uit het Dodenhuis’ ,waarin hij onthult hoe hij en zijn medegevangenen dag en nacht geketend dwangarbeid verrichtten, opgejaagd en geslagen werden door de bewakers en hoe hij zich geestelijk staande hield door dagelijks troost te putten uit een klein bijbeltje, hem geschonken door de vrouwen van de gevangenen als troost en steun om het leven daar vol te houden.

Dostojewski’s bekendste roman is wel de geschiedenis van ‘De gebroeders Karamazov’  met daarin het beroemde verhaal van ‘Christus en de Grootinquisiteur’.  Deze roman verhaalt hoe Christus, teruggekomen op aarde in het Spanje van de Inquisitie wordt gekapitteld door de Kardinaal-Grootinquisiteur, die hem onmiddellijk gevangen laat nemen, omdat Hij de mensen laat zien dat ze zelf de regie over hun leven moeten voeren en zich niet door kerkelijke autoriteiten moeten laten gezeggen hoe te leven. Het is nacht in die kerker als de Grootinquisiteur de cel binnenkomt en een monoloog afsteekt tegen Jezus, terwijl Jezus zwijgt. “Waarom bent u gekomen om ons te storen? Voelt u niet dat ik u verbranden moet? Beseft u niet hoe dwaas het is mensen te willen brengen tot vrijwillige keuze en geloofsverantwoordelijkheid?   Weet u niet dat de massa dat niet verdraagt? Weet u niet dat de massa dwang nodig heeft en uiterlijk gezag en overbluffing?  Daarom heeft de kerk in plaats van vrijheid dwingend gezag gesteld en magische overbluffing in plaats van waarheid. Nu leeft het volk gelukkig”. En zo gaat de Grootinquisiteur nog een tijd door en Christus kijkt hem alleen maar aan. Het einde van het verhaal is als volgt: Jezus die steeds gezwegen heeft drukt zacht een kus op de bloedeloze negentigjarige mond van de priester. Dat was het enige antwoord. De oude schrikt op. Hij gaat naar de deur, opent de deur en zegt tot Hem:” Ga heen en kom nooit terug. Nooit meer, nooit, nooit!” De gevangene gaat de duisternis in. Zwijgt. De kus brandt in het hart van de oude man.

In dit verhaal laat Dostojewski zien hoe zijn mensbeeld staat in het teken van individuele vrijheid en psychologische zelfstandigheid. De mens is vrij om zijn eigen keuzes in het leven te maken en is daarbij dan ook zelf moreel verantwoordelijk voor die gemaakte keuzes. Mede op basis van dit verhaal wordt Dostojewski wel een Christelijk  Humanist genoemd: christelijk vanwege zijn diepe religieuze bewogenheid en humanist omdat de mens bij hem een centrale plaats inneemt. “De mens is een mysterie”, zei hij, “Dat mysterie moet worden opgelost”.

Ondanks zijn zware leven en de vele tegenslagen daarin bleef Dostojewski optimistisch en vol levensmoed, zoals blijkt uit een brief aan zijn broer Michail op de dag van de (schijn)terechtstelling op 22 december 1849, waarin hij schrijft: “Ik heb de moed niet verloren en viel niet aan wanhoop ten prooi. Het leven is overal het léven; het leven is in onszelf en niet in dat wat buiten ons is. Om mij heen immers zullen mensen zijn en mens onder de mensen te zijn en het altijd te blijven, niet te wanhopen en niet ten onder te gaan, ook niet in de grootste ellende – dat is de zin van het leven! Dit is zijn taak!”


Hans Pijnaker ( reageren via mail) .
Terug naar boven

Eén tegen eenzaamheid
eenzaamheid
De slogan “Eén tegen eenzaamheid” bleef bij mij hangen nadat ik een paar keer de korte re-clame op de televisie had gezien. Zoals voor elk zichzelf respecterend initiatief is er een web-site waar het leidend thema tegen het licht wordt gehouden. De initiatiefnemer is in dit geval het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De website www.eentegeneenzaamheid.nl bleek voor mij een eyeopener. Ondanks dat de problematiek rondom eenzaamheid voor mij niet nieuw was, werd ik getroffen door de om-vang en de complexiteit van eenzaam zijn en voelen. Maar ook door de hoeveelheid initiatie-ven die reeds zijn ontwikkeld en worden uitgevoerd. Het glas is halfvol, er wordt uitgegaan van wat wel kan, en niet van hetgeen onmogelijk is. Werk in uitvoering dus. Maar dat is dan ook wel nodig.

Ongeveer de helft van de Nederlanders geeft aan zich eenzaam te voelen. Bij ouderen boven de 75 komt eenzaamheid nog veel vaker voor. Het betreft nu zo’n 700.000 ouderen die door wat voor oorzaak dan ook in een isolement zijn geraakt.

“Hoe kan ik eenzaamheid herkennen?” Eenzaamheid kun je herkennen aan een veelheid aan signalen zoals verslechterde zelfzorg, een negatief zelfbeeld, claimgedrag, en levensgebeurtenissen zoals financiële problemen, ziekte of overlijden van een naaste. Eenzaamheid is niet synoniem aan alleen zijn. Mede daardoor is het niet eenvoudig een-zaamheid te herkennen.  
“Hoe kan ik iets doen?” Hoe simpel kan het zijn. Kijk om je heen. Neem initiatief, wees open eerlijk en nieuwsgierig, bouw een vertrouwensrelatie op, vul niet in voor de ander maar luister en vraag door, biedt hulp aan, nodig uit voor een uitstapje, de deur uit. Uiteraard niet allemaal in één keer maar stukje bij beetje.
“Voel ik mij (bij tijd en wijle) eenzaam.” Eenzaamheid los je niet op door te wachten tot iemand je uit de put komt trekken. Eenzaamheid is iets waarmee je zelf aan de slag moet gaan. Hulp van de omgeving kan helpen, maar uiteindelijk moet je zelf proberen de eenzaamheid te doorbreken. Anderen kunnen immers van buitenaf niet zien dat je je eenzaam voelt.

Kijk eens op die website www.eentegeneenzaamheid.nl 
Wellicht dat het ook voor jou een eyeopener is. Verscherpt het je blik op een concrete hulpvraag of word je geprikkeld een eerste stap te zetten om je eenzaamheid te doorbreken.

De redactie van De Seniorenpagina wil graag weten wat je ervaring is met eenzaamheid. Niet in de laatste plaats om te laten zien wat kan en wat er is te leren van jouw ervaring.
Henk van de Rijke Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Terug naar boven 

alzheimercaféAlzheimer Café dinsdag 20 november 2018

vriendelijlogodementievriendelijkOisterwijk

 



Wat  is vergeetachtigheid en wat is dementie?”

Gastspreker is Ans Mulders specialist ouderenzorg bij Thebe

Thema: “Wat is vergeetachtigheid en wat is dementie?”

Ans Mulders is op 20 november te gast bij het Alzheimer café. Zij is specialist ouderenzorg bij Thebe en zal op 20 november ingaan op de vraag: wat is normaal in een verouderingsproces en wanneer spreek je van dementie?

Als specialist ouderenzorg heeft Ans Mulders veel kennis en expertise opgedaan over de ziekte dementie. Uiteraard is er na de pauze volop ruimte om in discussie te gaan met de gastspreker, uw eigen ervaringen te delen en vragen te stellen. Ans Mulders zal op integere wijze op uw vragen ingaan.

Toegang is gratis.

Inloop vanaf 19.30 uur.
Programma van 20.00-22.00 in De Coppele, Prunusstraat 69 Oisterwijk.
Vooraf aanmelden is niet nodig.
Voor meer informatie:
Jeanne Verberk. Tel: 013-5284571. E-mail Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Terug naar boven 
Colofon Seniorenpagina 

Wilt u reageren op de inhoud van deze pagina? Stuur uw reactie naar : Henk van de Rijke  Laurier 16 5061WS Oisterwijk e-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  Website van het Senioren Platform:  www.sspo.nl  De volgende seniorenpagina  verschijnt in week 48  ( 28 november 2018 )

Terug naar boven 

Van de redactie 

redactie 
Colofon Seniorenpagina
Terug naar boven